Anal Kanal Hastalıkları

Anal Kanal Hastalıkları

1. Hemoroid (Basur) Hastalığı

Hemoroid, anal kanalın içinde ve çevresinde bulunan damarsal yastıkçıkların genişlemesi ve aşağı doğru sarkmasıyla ortaya çıkan yaygın bir hastalıktır. Hemoroidler iç ve dış olmak üzere ikiye ayrılır.

Belirtiler

• Makattan kanama (parlak kırmızı)

• Ağrı ve hassasiyet

• Şişlik ve memeleşme

• Kaşıntı, akıntı veya hijyen bozukluğu

• Dışkılama sonrası tamamlanmamışlık hissi

  Tanı

  Çoğu hasta için muayene yeterlidir. Gereken durumlarda:

• Rektosigmoidoskopi

•  

  Kolonoskopi

  özellikle 40 yaş üstü hastalarda kanamanın sebebini ayırmak için yapılabilir.

   

  Tedavi

  Medikal Tedavi

• Lifli beslenme, su tüketimi

• Ilık oturma banyoları

• Kortizon içermeyen kremler

• Ağrı kesiciler

  Minimal İnvaziv Yöntemler

• Lastik bant ligasyonu

• Lazer hemoroidoplasti

• Skleroterapi

• Infrared koagülasyon

  Bu yöntemler özellikle erken evre iç hemoroidlerde oldukça etkilidir.

  Cerrahi Tedavi

  İleri evre, büyük ve tromboze hemoroidlerde tercih edilir.

• Hemoroidektomi (açık/kapalı)

• Stapler hemoroidopeksi

• Lazer yardımlı cerrahi

  Ne Zaman Ameliyat?

• Tekrarlayan şikâyetler

• Sürekli kanama

• Tromboze dış hemoroid

• Evre III–IV hemoroid

2. Anal Fissür (Makatta Çatlak)
Anal fissür, makatın çıkış kısmında oluşan küçük bir yırtıktır. En sık sert dışkılamayla başlar

ve şiddetli ağrıya neden olur.

Belirtiler:

• Dışkılama sırasında “cam keser gibi” ağrı

• Kanama (tuvalet kâğıdında çizgi şeklinde)

• Spazm ve kasılma hissi

• Tuvalet korkusu

Tanı

Genellikle yalnız muayene ile konur. Kronikleşen fissürlerde çatlak kenarında cilt etiketi (skin tag) görülür.

• Tedavi
• İlaç Tedavisi
• Nifedipin / diltiazem kremleri

• Lifli beslenme, su tüketimi

Ilık oturma banyosu

Botoks Tedavisi

Sfinkter kasına uygulanan botoks kasılmayı azaltır ve iyileşme sağlar. Başarı oranı %70–80’dir.

Cerrahi: Lateral Internal Sfinkterotomi

Bu işlem, kronikleşmiş ve diğer tedavilere yanıt vermeyen hastalarda en etkili yöntemdir. Kaçak riskine dikkat edilerek uygulanır.

3. Anal Fistül
Anal fistül, makat bölgesinde enfeksiyon veya apse sonrası oluşan iç ve dış ağızlara sahip

tünel şeklinde kronik bir enfeksiyon hattıdır.

Belirtiler:

• Sürekli akıntı

• Tekrarlayan apse

• Kaşıntı/ıslaklık

• Ağrı

Tanı

• Muayene

• Endoanal ultrason

• Manyetik rezonans (MR)

• Fistül traktının haritalanması
• Fistülün yerleşimi tedaviyi belirler.

Tedavi
Cerrahi Seçenekler

• Fistülotomi
  Basit yüzeyel fistüllerde en başarılı yöntem.

• Seton uygulaması Sfinkter koruyucu tekniktir.

• LIFT yöntemi
  Sfinkterleri koruyarak fistül hattını kapatır.

• Laser (FiLaC)
  Minimal invaziv bir seçenek.

• Fibrin yapıştırıcı ve plug uygulamaları
  Tedavi seçimi fistülün tipine, derinliğine ve sfinkter kasıyla ilişkisine göre yapılmalıdır.

   

4. Perianal Apse

Perianal apse, anal bölgedeki bezlerin tıkanması ve enfeksiyon gelişmesiyle oluşan akut iltihaplanmadır. Tedavinin özünde acil drenaj vardır.

Belirtiler

• Ani başlayan şiddetli ağrı

• Şişlik, kızarıklık

• Ateş

• Yürürken otururken zorlanma

   

Tanı

• Muayene çoğu zaman yeterlidir. Derin apselerde MR gerekebilir.

  Tedavi

• Acil cerrahi drenaj

• Gerekirse antibiyotik

• Diyabet, Crohn hastalığı gibi durumlarda özel takip

• Drenaj sonrası %30–40 oranında fistül gelişebilir; düzenli takip önemlidir.

   

5. Pilonidal Sinüs (Kıl Dönmesi)

Genellikle genç yaş grubunda görülen, kuyruk sokumunda yerleşen kronik bir cilt altı enfeksiyonudur.

Belirtiler

• Akıntı

• Ağrı ve şişlik

• Tekrarlayan alevlenmeler

• Ciltte delikler ve kıl birikimi

Tedavi :

Konservatif Yaklaşımlar

• Bölge temizliği

• Tüy azaltma yöntemleri

Minimal İnvaziv Yöntemler

• Fenol uygulaması

• Laser ile sinüs hattının kapatılması

• Pit picking

  Cerrahi Yöntemler

• Karydakis

• Bascom

• Limberg flap

  Nüksü en aza indiren yöntem hastanın durumuna göre seçilir.

 

6. Kondilom (Anal Siğiller – HPV)

HPV virüsüne bağlı olarak anal çevrede siğil benzeri oluşumların görülmesidir. Cinsel temas dışında, havuz–hamam gibi ortak alanlardan da bulaşabilir.

Belirtiler

• Siğil şeklinde kabarıklıklar
• Kaşıntı

• Akıntı

• Rahatsızlık hissi

   

Tanı

• Muayene

• Gerekirse anoskopi

• HPV tip analizi (yüksek riskli tipler için önemlidir)

  Tedavi

• Krem ve solüsyonlar

• Lazer buharlaştırma

• Cerrahi eksizyon

Tekrarlama riski yüksek olduğu için düzenli takip şarttır.

Önemli Not

HPV’nin bazı tipleri anal kanser riskini artırır. Bu nedenle profesyonel takip önemlidir.

7. Anal Kaşıntı (Pruritus Ani)

Anal bölgede sürekli kaşıntı olmasıdır. Tek başına bir hastalık değil, birçok durumun belirtisi olabilir.

Nedenler

• Aşırı temizlik, sabun–ıslak mendil irritasyonu

• Hemoroid, fissür gibi hastalıklar

• Mantar enfeksiyonları

• Cilt hastalıkları

• Hijyen bozukluğu

• Gıda irritanları (kahve, çikolata, acı baharat)

Tanı

Nedeni bulmak en önemli basamaktır:

• Muayene

• Gerekirse kültür ve cilt testleri

Tedavi

• Tahrişi azaltmak

• Bölgeyi kuru tutmak

• Gerekirse mantar veya kortizonsuz kremler

• Lifli beslenme ve düzenli dışkılama alışkanlığı

• Altta yatan hastalığın tedavisi