Tiroid Bezi Tümörleri

Tiroid Bezi Tümörleri

Tiroid Tümörleri Nedir?

Tiroid bezi, boynun ön kısmında yer alan ve metabolizmayı düzenleyen hormonlar üreten bir organdır. Bu bölgede oluşan “tiroid nodülü” olarak adlandırılan yapılar çoğu zaman iyi huyludur; ancak bazıları kanserleşme potansiyeli taşıyabilir veya doğrudan tiroid kanseri şeklinde ortaya çıkabilir.

Erken dönemde belirti vermeyebilir, bu nedenle düzenli kontrol ve doğru değerlendirme çok önemlidir.

Tiroid Tümörlerinin Tipleri

Tiroid tümörleri üç ana grupta değerlendirilir:

1. İyi Huylu (Benign) Nodüller

• Koloid nodüller

• Basit kistler

• Adenomlar
  Bu nodüllerin çoğu takip ile izlenir.

2. Tiroid Kanserleri (Malign Tümörler)

• En sık görülen kanser tipleri:

• Papiller tiroid kanseri (en yaygın, seyri en iyi kanser tipi)

• Folliküler tiroid kanseri

• Medüller tiroid kanseri (kalıtsal olabilir, MEN sendromlarıyla ilişkili)

• Anaplastik tiroid kanseri (nadir, hızlı seyirli)

3. Sınırda Tümörler

•  Foliküler neoplazi

•  Şüpheli sitolojiye sahip nodüller
  Bu grupta biyopsi ve cerrahi karar çok önemlidir.

Tiroid Tümörlerinin Sebepleri

• Aile öyküsü

• Radyasyon maruziyeti (özellikle çocukluk döneminde)

• İyot eksikliği veya fazlalığı

• Genetik mutasyonlar (RET, BRAF vb.)

• Hashimoto tiroiditi (özellikle papiller kanser riskinde artış)

• Tiroid kanserinin kesin nedeni bilinmemekle birlikte risk artırıcı faktörler şunlardır:

Tiroid Tümörlerinin Belirtileri

• Boyunda ele gelen kitle

• Yutma güçlüğü

• Nefes darlığı veya ses kısıklığı

• Boyun lenf bezlerinde büyüme

• Gıdıklanma hissi, öksürük

  Birçok hastada hiçbir belirti olmayabilir; nodül çoğu zaman tesadüfen yapılan ultrason sırasında saptanır.

Tanı Yöntemleri

Tiroid tümörlerinin değerlendirilmesi basit ve etkili yöntemlerle yapılır:

1. Ultrasonografi

Nodülün yapısı, büyüklüğü, kistik/solid özellikleri, damar yapısı incelenir.
Kötü huylu şüpheli özellikler belirlenir (mikrokalsifikasyon, düzensiz kenar vb.).

2. İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi (İİAB)

Altın standarttır.
Bethesda sınıflamasına göre 6 kategori ile nodülün risk durumu belirlenir.

3. Kan Testleri

• TSH, FT4

• Anti-TPO, anti-Tg

• Medüller kanser için kalsitonin düzeyi

4. Gerekirse İleri Tetkikler

• BT/MR
• PET-CT
• Laringoskopi

(Özellikle büyük tümörlerde veya ses telleri tutulumu şüphesinde)

Cerrahi Tedavi (Tiroid tümörlerinde en etkili ve temel tedavi yöntemi cerrahidir.) 

Hangi Durumlarda Cerrahi Gerekir?

• Biyopsi sonucunda kötü huylu tümör saptanması

• Şüpheli sitoloji (Bethesda III–IV)

• Nodülün hızlı büyümesi

• 4 cm üzeri nodüller

• Bası bulguları: yutma güçlüğü, nefes darlığı

• Boyun lenf metastazı şüphesi

Cerrahi Seçenekler

1. Total Tiroidektomi

Tiroid bezinin tamamen çıkarılması işlemidir. Aşağıdaki durumlarda tercih edilir:

• Papiller/folliküler kanser

• Medüller tiroid kanseri

• Çok sayıda nodül

• Tekrarlayan nodüller

• Boyun lenf metastazı

2. Lobektomi (Hemi-tiroidektomi)

Tiroid bezinin yalnızca bir lobu çıkarılır.
Daha küçük ve düşük riskli nodüllerde tercih edilebilir.

3. Boyun Lenf Diseksiyonu

Lenf metastazı varsa boyundaki ilgili lenf istasyonları temizlenir.

Cerrahi Sonrası Süreç

• 1 gece hastanede yatış genellikle yeterlidir.

• Ses telleri ve kalsiyum değerleri kontrol edilir.

• Gerekirse kısa süreli kalsiyum desteği verilebilir.

• Total tiroidektomi sonrası ömür boyu tiroid hormonu (levotiroksin) kullanılır.

  Kanser türüne göre gerekli olduğunda:

• Radyoaktif iyot tedavisi (RAI) uygulanabilir.

• Düzenli ultrason ve kan tetkiki ile takip yapılır.

Hastalar İçin Önemli Bilgiler (Özet)

• Tiroid nodüllerinin çoğu iyi huyludur; ancak doğru değerlendirme çok önemlidir.

• Biyopsi sonucu tedavi yaklaşımını belirler.

• Cerrahi, tiroid kanserinde en etkili ve kalıcı tedavi yöntemidir.

• Ses telleri ve kalsiyum dengesi ameliyat sonrası düzenli olarak kontrol edilir.

• Uzman bir cerrah tarafından yapılan tiroid ameliyatlarında kalıcı komplikasyon oranı çok düşüktür.